Dương
phụ
hành
Cao
Bá
Quát

HS nhận biết được các yếu tố tự sự và

MỤC

vai trò của chúng trong bài thơ.

TIÊU

thiếu phụ phương Tây và cảm xúc, tâm

BÀI

HS hiểu được tình cảm, tư tưởng của

HỌC

HS phân tích được hình tượng người
trạng của nhân vật trữ tình.
tác giả.
HS biết tôn trọng sự khác biệt; biết trân
trọng tình yêu, tình cảm gia đình.

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả

• Ông nổi tiếng học rộng, tài cao nhưng
lận đận trên con đường làm quan.
• Thơ văn Cao Bá Quát thể hiện tình
cảm thiết tha gắn bó với gia đình, quê
hương, thân phận cùng khổ; tinh thần
dân chủ của một nghệ sĩ có tâm hồn
phóng khoáng, rộng mở.

HÀN DẠ NGÂM
(Khúc ngâm trong đêm lạnh)

Rét quá không ngủ được,
Trở dậy chữa câu thơ.
Dầu hết gọi nhỏ rót,
Nhỏ cứ nằm ậm ờ.
Vội vàng đi lấy chiếu,
Đắp lên cho chú ta.
(Vũ Mộng Hùng dịch)

2. Văn bản

Hoàn cảnh sáng tác
“Dương phụ hành” được tác giả
sáng tác trong chuyến xuất dương
hiệu lực năm 1844.
Thể loại
Bài thơ được viết theo thể hành, một
thể của thơ cổ phong.

II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1. Yếu tố tự sự trong bài thơ:

1. Yếu tố tự sự trong bài thơ
Thời gian – Không gian
- Ban đêm
- Trên biển, có trăng, gió, sương
lạnh

Sự việc trong câu chuyện:
- Người thiếu phụ phương
Tây tựa vai chồng thấy thuyền
Nam có ánh đèn, kéo áo nói
với chồng,
- Cốc sữa cầm trên tay một
cách hững hờ,
- Gió lạnh không chịu nổi,
nghiêng mình đòi chồng đỡ
dậy.

THẢO
LUẬN
NHÓM

Hình tượng người thiếu phụ phương Tây
Trang phục: “y như tuyết”
(trẻ trung, đẹp đẽ, sang
trọng)

Hình tượng người thiếu phụ phương Tây
Cử chỉ, điệu bộ:
Tựa vai chồng, kéo áo nói rì
rầm với chồng, cầm cốc sữa
hững hờ trên tay, vươn mình đòi
chồng nâng dậy.
(Cử chỉ tự nhiên, thân mật, gần
gũi, nũng nịu với chồng)

PHƯƠNG ĐÔNG

PHƯƠNG TÂY

SO SÁNH

PHƯƠNG ĐÔNG

Theo quan niệm của Nho Giáo: Trong mối quan hệ

với người chồng, người vợ có nghĩa vụ “nâng
khăn sửa túi”, chăm sóc, chiều chuộng chồng; cư
xử với chồng một cách khiêm nhường, lễ phép
(Hình mẫu lí tưởng của người vợ hiền đức là nàng
Mạnh Quang “cử án tề mi”- mỗi lúc dâng cơm cho
chồng đều nâng lên ngang mày để tỏ lòng kính trọng)

Hình tượng người thiếu phụ phương Tây
Nếp sinh hoạt biểu thị cuộc
sống sung túc và đầm ấm, hạnh
phúc của người phụ nữ được
chồng
chuộng.

yêu

thương,

chiều

7 câu thơ đầu tái hiện vẻ đẹp của
người thiếu phụ phương Tây và
nếp sống sinh hoạt hạnh phúc của
đôi vợ chồng.
Yếu tố tự sự làm nền để bộc lộ
thái độ, cảm xúc của nhân vật
trữ tình.

2. Thái độ, tâm trạng của nhân vật trữ tình
Mặc dù có sự khác biệt, trước hình ảnh người
thiếu phụ phương Tây và nếp sinh hoạt của
họ, nhà Nho Cao Bá Quát không hề kì thị,
không có ý phủ định, phê phán.

 Thái độ đồng cảm và trân
trọng hạnh phúc của vợ chồng
người thiếu phụ phương Tây, cái
nhìn cởi mở về con người và
cuộc sống dù có phần xa lạ với
nền văn hóa dân tộc

Câu thơ cuối:
Là khoảnh khắc nhân vật trữ tình trực
tiếp xuất hiện để bày tỏ cảm xúc, thái độ
- Nỗi niềm của người Nam trong cảnh
biệt li.
Cảnh vợ chồng người thiếu phụ phương
Tây sum vầy, quấn quýt, yêu thương,
chiều chuộng càng khơi thêm nỗi sầu li
biệt, nỗi nhớ thương da diết, khát vọng
hạnh phúc, đoàn tụ trong lòng thi nhân.

Tác giả là người có tư
tưởng nhân văn, tiến bộ,
có tâm hồn nhạy cảm,
phóng khoáng, rộng mở
khi tiếp xúc với nền văn
hóa khác.

III. Tổng kết
1. Qua Dương phụ hành,

2. Các yếu tố tự sự xuất

nhà thơ đã miêu tả khách

hiện trong bài thơ là tiền

quan vẻ đẹp của người

đề để nhân vật trữ tình

thiếu phụ phương Tây và

xuất hiện bộc lộ nỗi nhớ

khung cảnh sinh hoạt gia

thương và khát vọng đoàn

đình đầm ấm của đôi vợ

tụ gia đình của con người

chồng.

đang xa quê hương.

LUYỆN
TẬP

Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ)
trình bày điều em thấy tâm đắc nhất
ở bài thơ “Dương phụ hành”

LIÊN
HỆ
VẬN
DỤNG

Trong chuyến xuất dương năm 1844, Cao Bá
Quát đã được nhìn thấy nhiều điều mới lạ về
cuộc sống, con người và ông đã thể hiện sự cởi
mở, tiến bộ khi chứng kiến điều đó.
Hãy chia sẻ một trải nghiệm tương tự khi em
được “tiếp xúc với điều mới lạ” (trong văn hoá,
tư tưởng, lối sống,…)