NGỮ VĂN 12



















Giáo viên thực hiện: Nguyễn Thị Thùy Linh
Trường THPT Ngô Thì Nhậm
Những hình ảnh trên gợi nhớ về vùng quê nào trên đất nước ta ?
Ngu?i th?c hi?n: GV
ĐỌC VĂN
TIẾT THỨ: 64

RỪNG XÀ NU



NguyÔn Trung Thành
Đọc văn
Tiết thứ: 78
Chuẩn bị ở nhà:
* Nhóm 1, 2: Tìm hiểu những thông tin cơ bản về tác giả Nguyễn Trung Thành?
* Nhóm 3, 4: Nêu bối cảnh lịch sử đất nước ta những năm 1960. Bối cảnh đó chi phối gì đến sự ra đời của tác phẩm ?
* Làm việc cá nhân:
Tìm hiểu thông tin và sưu tầm tranh ảnh về cây xà nu.
Đọc văn bản và tóm tắt truyện.
Phản biện:
Phần tìm hiểu của các nhóm có đầy đủ thông tin? Ý kiến bổ sung ?
Đâu là thông tin trọng tâm, đáng lưu ý giúp chúng ta tiếp cận tốt văn bản ?
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả
- Cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Trung Thành gắn bó sâu sắc với mảnh đất Tây Nguyên.

- Sáng tác của ông mang đậm khuynh hướng
sử thi và cảm hứng lãng mạn.
2. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác:
Năm 1965
Tại khu căn cứ của chiến trường Trung Trung Bộ
 Có ý nghĩa như “một bài hịch của thời đánh Mĩ”.
câc
- Tnỳ v? tham l�ng
- Cụ Mết kể chuyện:
Câu chuyện dân làng Xô man: đau thương, anh dũng
- Tnu? la?i ra di bờn ru`ng xa` nu cha?y dờ?n chõn tro`i
Rừng xà nu bị bom đạn tàn phá, sức sống mãnh liệt
Câu chuyện cuộc đời Tnú:
Mồ côi, được dân làng đùm bọc, được cán bộ Quyết dìu dắt, bị bắt, bị tra tấn,vượt ngục về làng,vợ con bị giặc sát hại, không cứu được vợ con, bị đốt bàn tay, được cứu, gia nhập bộ đội giải phóng.
b. Tóm tắt truyện
II. Đọc - Hiểu văn bản
1. Hình tượng rừng xà nu
a. Xà nu xuất hiện ở phần mở đầu
NHÓM 1, 2

-Tìm những từ ngữ, hình ảnh, câu văn miêu tả cây xà nu bị tàn phá bởi bom đạn chiến tranh.
- Nhận xét cách miêu tả, cách tái hiện của nhà văn. .

THẢO LUẬN NHÓM (5 PHÚT)
NHÓM 3, 4

Tìm những từ ngữ, hình ảnh, câu văn miêu tả cây xà nu có sức sống mãnh liệt.
Nhận xét cách miêu tả, cách tái hiện của nhà văn. .
a. Xà nu xuất hiện ở phần mở đầu
-“…ở trong tầm đại bác của đồn giặc…đạn đại bác rơi vào ngọn đồi xà nu…”
-“...hàng vạn cây không có cây nào không bị thương…”
- “...bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão...”
-“...bị đại bác chặt đứt làm đôi...năm mười hôm thì cây chết”
-“...ở chỗ vết thương...dần bầm lại... thành từng cục máu lớn...”
 Nghệ thuật: So sánh, động từ mạnh, nhân hóa, ẩn dụ, miêu tả giàu tính tạo hình, từ khái quát đến cụ thể Liên tưởng nỗi đau của con người.
ĐAU THƯƠNG
- “...tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh nắng hè gay gắt...”
-“ ...ham ánh sáng mặt trời...phóng lên rất nhanh ...lóng lánh...thơm mỡ màng”.
- “...vết thương của chúng chóng lành như trên một thân thể cường tráng ”.
- “...cạnh một cây ngã gục, có bốn, năm cây con mọc lên, hình nhọn mũi tên lao thẳng lên bầu trời...”
“ ...vượt lên rất nhanh...Rừng xà nu ưỡn tấm ngực lớn ..., che chở cho làng”..
Nghệ thuật: Ẩn dụ, tương phản, nhân hóa, hệ thống từ láy, ngôn ngữ giàu sức gợi, đậm cảm hứng lãng mạn ngợi ca  Liên tưởng sức sống của con người.
SỨC SỐNG MÃNH LIỆT

Biểu tượng:
Kiên cường, quật khởi, tin vào
lý tưởng cách mạng, yêu
tự do
Biểu tượng:
Mất mát hi sinh
của con người
Xà nu
đau thương
Xà nu
Sức sống mãnh liệt

Bài ca về sức sống của con người Tây Nguyên
Rừng xà nu
Bài ca về sức sống của đại ngàn Tây Nguyên
b. Xà nu xuất hiện ở phần khác của truyện
Rừng xà nu gắn bó máu thịt trong đời sống vật chất và tinh thần của con người Xô Man.
Xuất hiện nhiều lần:

+ Khói xà nu xông bảng nứa, lửa xà nu trong bếp.

+ Đống lửa tập hợp dân làng

+ Đôi bàn tay Tnú, trong suy nghĩ của các nhân vật…
-“...lóng lánh nắng hè… vô số cây con mọc lên...”
-“...những cây mới nhú khỏi mặt đất, nhọn hoắt như những mũi lê.”
-“…Đến hút tầm mắt...rừng xà nu nối tiếp chạy đến chân trời”.
Kết cấu đầu cuối tương ứng.
c. Xà nu ở phần kết truyện
XÀ NU- HÌNH TƯỢNG TRUNG TÂM:

- SỨC SỐNG TRƯỜNG TỒN CỦA THIÊN NHIÊN

- SỰ BẤT DIỆT CỦA TINH THẦN CON NGƯỜI
NỘI DUNG, TƯ TƯỞNG
NGHỆ THUẬT
Xà
nu
đau thương và
giàu
sức
sống
Xà
nu
gắn bó máu thịt
với con người
Xà nu
trải dài bất tận
Biểu tượng cho nỗi đau và vẻ đẹp của con người
- Nhân hóa, so sánh, từ láy, tương phản...
- Miêu tả tinh tế, tỉ mỉ, từ ngữ giàu giá trị tạo hình bằng bút pháp sử thi và cảm hứng lãng mạn.
BÀI TẬP CỦNG CỐ
“Trong rừng ít có loại cây sinh sôi nảy nở khỏe như vậy. Cạnh một cây xà nu mới ngã gục đã có bốn năm cây con khác mọc lên, ngọn xanh rờn, hình nhọn mũi tên lao thẳng bầu trời. Cũng ít có loại cây ham ánh sáng mặt trời đến thế. Nó phóng lên rất nhanh để tiếp lấy ánh nắng, thứ ánh nắng trong rừng rọi từ trên cao xuống từng luồng lớn thẳng tắp, lóng lánh vô số hạt bụi vàng từ nhựa cây bay ra thơm mỡ màng”…..
Chỉ ra phương thức biểu đạt của đoạn văn?
Nêu cảm nhận về chi tiết “cạnh một cây xà nu mới ngã gục đã có bốn năm cây con…bầu trời”?
Từ cảm nhận sức sống mãnh liệt của xà nu, nêu bài học liên hệ cho tuổi trẻ hiện nay?
Phương thức miêu tả
Cảm nhận: -Thể hiện sức sống mãnh liệt của cây, biểu tượng cho vẻ đẹp kiên cường quật khởi của con người.
- Nghệ thuật: tương phản
Bài học liên hệ:
- Sống có hoài bão
- Nâng cao ý thức bảo vệ vẻ đẹp của thiên nhiên đất nước.
- Lên án hành động hủy diệt môi trường.
HƯỚNG DẪN HỌC BÀI
1. Phân tích vẻ đẹp hình tượng rừng xà nu.
2. Soạn tiết 2 “Rừng xà nu”:
+ Hình tượng nhân vật Tnú
+ Hình tượng con người làng Xô Man
3. Tìm đọc trọn vẹn tác phẩm