KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Hiện tượng giao thoa là hiện tượng
A. giao nhau của hai sóng tại một điểm của môi
trường
B. tổng hợp 2 dao động
C. tạo thành các gợn lồi, lõm
D. hai sóng khi gặp nhau có những điểm chúng luôn
tăng cường nhau, có những điểm chúng luôn triệt
tiêu nhau

Câu 2: Hai nguồn kết hợp là hai nguồn dao động
có:
A. cùng tần số.
B. cùng pha.
C. cùng tần số, cùng pha hay độ lệch pha không
đổi theo thời gian.
D. cùng tần số, cùng pha và cùng biện độ.

Câu 3: Trong sự giao thoa của sóng trên mặt nước
của hai nguồn kết hợp, cùng pha, phát ra các sóng
có bước sóng λ, những điểm dao động với biên độ
cực đại có hiệu khoảng cách từ đó đến các nguồn
(với k = 0; ±1; ±2..), có giá trị là:
A. d 2 

d1 k 

1
C. d 2  d1 (k  )
2


B. d 2  d1 k
2
D. d 2

 d1 2k

Câu 4: Trong hiện tượng giao thoa sóng với hai
nguồn cùng pha, những điểm trong vùng giao thoa
không dao động khi hiệu đường đi của sóng tới hai
nguồn là



A. k
2

B. 2k


C. (2k  1)
2


D. (2k  1)
4

2

H×

BÀI 9: SÓNG DỪNG
I. SỰ PHẢN XẠ CỦA SÓNG

1. Phản xạ của sóng trên vật cản cố định
P

Q

1. Phản xạ của sóng trên vật cản cố định

1. Phản xạ của sóng trên vật cản cố định

* Kết luận: Khi phản xạ trên vật cản cố định,
sóng phản xạ luôn luôn ngược pha với sóng tới
ở điểm phản xạ.

2. Phản xạ của sóng trên vật cản tự do

2. Phản xạ của sóng trên vật cản tự do

* Kết luận: Khi phản xạ trên vật cản tự do,
sóng phản xạ luôn luôn cùng pha với sóng tới
ở điểm phản xạ.

II. SÓNG DỪNG

P

Q
Sóng tới

Sóng phản xạ

Q

P
Điều gì sẽ xảy ra nếu cho đầu P dao động liên tục ?
* Sóng tới và sóng phản xạ liên tục gặp nhau giao thoa
với nhau vì chúng là các sóng kết hợp.

P
N

B

B

B
N

N

B
N

Q

II. SÓNG DỪNG

Sóng dừng là gì?
Sóng truyền trên sợi dây trong trường hợp xuất
hiện các nút và các bụng gọi là sóng dừng.
+ Nút(N): là điểm luôn luôn đứng yên
+ Bụng(B): là điểm luôn luôn dao động với
biên độ cực đại

1. Sóng dừng trên sợi dây có hai đầu cố định.
B
N

B
N

B
N

B
N

N

Hai nút (hoặc 2 bụng) sóng liên tiếp cách nhau
một khoảng bằng mấy lần bước sóng? 

2



Từ hình vẽ ta thấy trên PQ có mấy lần ? 4 2
2

L

P

Q

P

Q

Q

Q

Q

L

Q
L

N
N

P
P
Hãy tính chiều
Điều kiện có sóng
dàitrên
dây
dừng
dâytheo
2
đầu cốN
định
là gì?
bước
sóng
trong
mỗi trường hợp?

N

L = 1./2

L = 2./2

P

L = 3./2

P

§iÒu kiÖn ®Ó cã sãng dõng sîi d©y cã hai ®Çu cè ®Þnh: L = k./2

1. Sóng dừng trên sợi dây có hai đầu cố định.

Điều kiện để có sóng dừng trên một sợi dây
có hai đầu cố định là chiều dài của sợi dây
phải bằng một số nguyên lần nửa bước sóng
l k


2

Với k =1, 2, 3,..

k = số bụng = số bó = số múi = số nút - 1
k nhỏ nhất =1

1. Sóng dừng trên một sợi dây có hai đầu cố định

B
N

B
N

B
N

B
N

N
k=1
k=2
k=3

2. Sóng dừng trên một sợi dây có một đầu cố
định, một đầu tự do.
P(N)
P
*Nút và bụng liên tiếp cách nhau một
khoảng bằng mấy lần bước sóng? /2
B
N

* Từ hình vẽ ta thấy trên PQ
có mấy lần ?

B

/2

N
B

/2

N

/4

Q

Q(B)

L

2. Sóng dừng trên một sợi dây có một
đầu cố định, một đầu tự do.

P

2

Điều
kiện
đểđểcócósóng dừng trên
Điều
kiện
sóng
trên
một
sợidừng
dây có
một đầu cố
mộtmột
sợi dây
định,
đầu có
tự một
do là chiều
định,
dàiđầu
củacốsợi
dâymột
phải bằng một
đầu
tự
do?
số lẻ lần

 Với k = 0,1,2,3,…
l (2k  1)
4



k = số bụng -1 = số nút - 1

4

Q

BÀI 9.

SÓNG DỪNG.

I. SỰ PHẢN XẠ CỦA SÓNG

II. SÓNG DỪNG

Vật cản cố
định.

Vật cản tự do. Khái niệm ĐK có sóng dừng

Sóng phản
xạ ngược
pha với
sóng tới ở
điểm phản
xạ.

Sóng phản xạ
luôn cùng pha
với sóng tới ở
điểm phản xạ.

Sóng
truyền trên
sợi dây
trong
trường hợp
xuất hiện
các nút và
các bụng
gọi là sóng
dừng.

trên sợi
dây có
hai đầu
cố định.

trên sợi
dây có
một đầu
cố định,
một đầu
tự do.


l k

2 l (2k 1)
4

Câu 1. Sóng phản xạ
A. Luôn luôn ngược pha với sóng tới ở điểm phản xạ
B. Luôn luôn cùng pha với sóng tới ở điểm phản xạ
C. Ngược pha với sóng tới ở điểm phản xạ khi gặp vật
cản cố định
D. Ngược pha với sóng tới ở điểm phản xạ khi gặp vật cản
tự do

Câu 2. Chọn câu đúng
Trong hệ sóng dừng trên một sợi dây, khoảng
cách giữa hai nút hoặc hai bụng liên tiếp bằng :
A. Một bước sóng
B. Hai bước sóng
C. Một nửa bước sóng
D. Một phần tư bước sóng

Câu 3. Một sợi dây dài 1m, hai đầu cố định
và rung với hai bụng sóng. Bước sóng là
A. 2m

B. 1m

C. 0,5m

D. 0,25m

Câu 4. Một dây AB dài 90cm hai đầu cố định.
Đầu A dao động với tần số f=50Hz, tốc độ
truyền sóng là v=30m/s. Số bụng sóng trên dây
khi có sóng dừng là
A. 2

B. 3

C. 4

D. 1

Câu 5. Một dây đàn dài 0,6 m hai đầu cố định dao động
với một bụng độc nhất (ở giữa dây)
a. Tính bước sóng trên dây
b. Nếu dây dao động với 3 bụng thì bước sóng là bao
Bài giải

nhiêu

a. Hai đầu cố định chiều dài dây

l = 0,6m
k=1
a. Tính



b. k/ = 3 Tính




2l
l k    2.0,6 1, 2m
2
k
b.


2l
l k      0, 4m
2
k

Câu 6. Trên một sợi dây dài 1,2 m có một hệ sóng dừng
.Kể cả hai đầu dây , thì trên dây có tất cả bốn nút .Biết
tốc độ truyền sóng trên dây là v = 80 m/s. Tính tần số
dao động của sóng
l = 1,2 m
k=3
v = 80 m/s
f=?
T=?

Bài giải
Vì dây có hai đầu cố định nên :


2l
l k    0,8m
2
k
v
v
  f 
f


Thay số tìm được f = 100 HZ

+ CÁC BÀI TẬP VÀ CÂU HỎI: Tr 45 SGK
+ LÀM BT (SBT-VL 12)
+ HỌC BÀI VÀ LÀM BÀI TẬP, đọc trước bài 9.

BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ HẾT

CẢM ƠN CÁC QÚY THẦY CÔ

CHÚC CÁC EM HỌC TỐT